Металл кеніші үшін желдеткіш таңдаудың ерекшелігі қандай?

Металл кен орындарының вентиляциясы көбінесе көмір шахталарына ұқсас болып көрінгенімен, желдеткіш таңдау кезінде елеулі ерекшеліктер бар. «Металл кеніші үшін желдеткіш таңдаудың ерекшелігі қандай?» деген сұраққа жауап беру үшін газдылық деңгейін, шаң мен агрессивті ортаны, қазба геометриясын, тереңдік пен температура режимін қатар қарастыру қажет. Дұрыс таңдалған желдеткіштер ғана рудниктің қауіпсіз әрі энергия тиімді жұмысын қамтамасыз етеді.

Бірінші ерекшелік – газдылық сипаты. Көп металл кеніштері метан бойынша көмір шахталарына қарағанда қауіпсіздеу саналады, бірақ бұл жерде мүлде газ жоқ дегенді білдірмейді. Кей рудниктерде күкіртті газдар, радон, жанғыш немесе уытты газ қоспалары бөлінуі мүмкін. Сондықтан желдеткішті таңдарда нақты кеніштің газдылық есебі мен қауіпсіздік категориясы ескеріледі: кей жағдайларда жарылыстан қорғалған (Ex) орындау міндетті болмаса да, коррозияға және уытты газдарға төзімді материалдар мен тығыздамалар қажет болады.

Екінші ерекшелік – шаңның құрамы мен абразивтілігі. Металл кеніші көбіне тау жынысы мен кен шаңына бай, олар көмір шаңына қарағанда қаттырақ және абразивті. Бұл жергілікті және негізгі желдеткіштердің қалақтары мен корпусына эрозиялық жүктеме түсіреді. Осы себепті металл кенішіне арналған желдеткіштерде тозуға төзімді болаттар, қалыңдатылған қалақтар, футеровка және ауыстырмалы тозу плиталары жиірек қолданылады. Шаң жинағыштар мен фильтрлердің кедергісі де есепке алынып, қысымға (P) жеткілікті резерв қосылады.

Үшінші – қазбалар геометриясы мен желілік кедергі. Металл кеніштерінде көлденең және еңісті қазбалар, кең камералар, штректер мен штольнялар күрделі жүйе құрайды. Құбыр немесе рукав трассалары ұзын әрі иіндері көп болуы мүмкін. Бұл желілік кедергіні арттырып, негізгі желдеткішке де, жергілікті желдеткіштерге де жоғарырақ қысым талап етеді. Сондықтан металл кеніші үшін желдеткішті таңдағанда Q–P диаграммасы бойынша нақты жұмыс нүктесін, ұзақмерзімді режимді және болашақта кеніштің кеңеюін ескере отырып есеп жүргізу өте маңызды.

Төртінші – температура және ылғал. Терең металл кеніштерінде жыныс температурасы жоғары болуы мүмкін, бұл ауа температурасын да көтереді. Жоғары температура жағдайында желдеткіш моторларының салқындатуы, мойынтіректердегі майлардың түрі, оқшаулама класы мен материалдардың термиялық тұрақтылығы ерекше назарда болуы тиіс. Кей рудниктерде сумен жуылатын учаскелер, жуу камералары немесе су ағыны бар учаскелер кездеседі, мұнда IP55/IP65 қорғаныс дәрежелі моторлар мен коррозияға төзімді материалдар таңдау ұсынылады.

Бесінші – негізгі және жергілікті желдеткіштердің үйлесімі. Металл кеніші үшін, әдетте, бір немесе бірнеше негізгі осьтік немесе центрифугалық желдеткіш жалпы шахталық ағынды қамтамасыз етеді, ал жергілікті желдеткіштер кенжарлар мен қазба учаскелерін вентиляциялайды. Таңдау кезінде осы екі деңгейдің өзара байланысы ескеріледі: негізгі желдеткіштің Q–P параметрлері жергілікті желдеткіштер мен рукав жүйелерінің қажетті қысымын жаба алуы тиіс. Жергілікті желдеткіштер үшін мобильділік, рукавқа қосылу ыңғайлылығы және жиілік түрлендіргіш арқылы ағынды реттеу мүмкіндігі маңызды.

Алтыншы – энергия тиімділігі және пайдалану шығындары. Металл кеніштері, әдетте, ұзақ мерзімге есептелген ірі жобалар болып табылады, сондықтан желдеткіштің ПӘК-і (пайдалы әсер коэффициенті) мен қуат шығыны үлкен рөл атқарады. Жоғары ПӘК-ті модельдерді, жиілік түрлендіргішпен басқарылатын жүйелерді және автоматты реттеу схемаларын пайдалану жыл сайынғы электр шығынын айтарлықтай азайтады. Инженерлер бастапқы бағаға ғана емес, өмірлік цикл құнына да назар аударуы тиіс.

Қорытындылай келе, металл кеніші үшін желдеткіш таңдаудың ерекшелігі – газдылық сипатын, шаңның абразивтілігін, қазбалар геометриясын, температура-ылғал режимін және негізгі/жергілікті вентиляцияның өзара байланысын бір уақытта ескеру. Осы факторларды техникалық тапсырмада нақты көрсетіп, өндірушімен бірге Q–P–ПӘК–N параметрлерін талқылау металл кеніші вентиляциясының қауіпсіз және тиімді жұмысын қамтамасыз етеді.